လေသိပ်သည်းဆအမြင့် တွက်စက်၏ လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် အသုံးဝင်ပုံ
လေသိပ်သည်းဆအမြင့် တွက်စက် (Air Density Altitude Calculator) သည် တိုင်းတာရရှိသော မိုးလေဝသနှင့် အမြင့်ပေ အခြေအနေများကို ကိုယ်တိုင်ထည့်သွင်းပြီး သိပ်သည်းဆအမြင့် (Density altitude)၊ ဖိအားအမြင့် (Pressure altitude) နှင့် လေထုသိပ်သည်းဆအစစ်အမှန် (True air density) တို့ကို တွက်ချက်ပေးနိုင်သည့် အခမဲ့အွန်လိုင်းကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဤတွက်စက်ကို ပညာရေးဆိုင်ရာ လေ့လာသင်ယူမှုများနှင့် တန်ဖိုးများ တိုက်ဆိုင်စစ်ဆေးရန်အတွက် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားပြီး နိုင်ငံတကာ စံလေထု (International Standard Atmosphere - ISA) ပုံစံနှင့် Magnus–Tetens ရေငွေ့ဖိအား ဆက်သွယ်ချက် (Magnus–Tetens vapor-pressure relation) အပေါ် အခြေခံကာ သင်္ချာနည်းကျ တွက်ချက်ပုံအဆင့်ဆင့်ကို အသေးစိတ်ပြသပေးသည်။
ဤတွက်စက်သည် ပြင်ပမိုးလေဝသအချက်အလက်များကို ရယူခြင်းမရှိဘဲ အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်ဆာအတွင်း၌သာ တန်ဖိုးအားလုံးကို တိုက်ရိုက်တွက်ချက်ပေးသည်။ လေယာဉ်မှူးများနှင့် လေကြောင်းဝါသနာရှင်များအနေဖြင့် ဒေသတွင်း အပူချိန်၊ လေဖိအားနှင့် စိုထိုင်းဆတို့ ပေါင်းစပ်ပြီး လေကြောင်းပျံသန်းမှု စွမ်းဆောင်ရည်အပေါ် မည်သို့သက်ရောက်မှုရှိသည်ကို နားလည်စေရန် စွမ်းဆောင်ရည်ရည်ညွှန်းချက်အဖြစ် အသုံးပြုနိုင်သည်။
ထည့်သွင်းရမည့် အချက်အလက်များ (Inputs)
အသုံးပြုသူသည် တွက်စက်၏ "တိုင်းတာရရှိသော အခြေအနေများ" (Observed conditions) ကဏ္ဍတွင် အောက်ပါအချက်အလက်များကို ထည့်သွင်းရပါမည်။ တွက်စက်တွင် "ဥပမာကို ရယူရန်" (Load example) သို့မဟုတ် "စံသတ်မှတ်ချက်နေ့အဖြစ် ပြန်လည်သတ်မှတ်ရန်" (Reset to standard day) ခလုတ်များလည်း ပါဝင်သည်။
- ကွင်းပြင်အမြင့် (Field elevation): −၆၀၀ မီတာနှင့် ၉,၀၀၀ မီတာ (−၁,၉၆၉ မှ ၂၉,၅၂၈ ပေ) ကြား ရှိရပါမည်။
- သင့်တွင်ရှိသော လေဖိအားအမျိုးအစား (Pressure you have): အောက်ပါပုံစံနှစ်မျိုးထဲမှ တစ်ခုကို ရွေးချယ်ရပါမည်။
- လေဖိအားတိုင်းကိရိယာ သတ်မှတ်ချက် (QNH): ၈၇၀ hPa နှင့် ၁,၀၈၆ hPa (၂၅.၆၉ မှ ၃၂.၀၆ inHg) ကြား ရှိရပါမည်။
- စခန်းလေဖိအား (Station pressure): ၂၅၀ hPa နှင့် ၁,၀၈၆ hPa (၇.၃၈ မှ ၃၂.၀၆ inHg) ကြား ရှိရပါမည်။
- လေဖိအား (Pressure): ရွေးချယ်ထားသော လေဖိအားပုံစံနှင့် ကိုက်ညီသည့် ကိန်းဂဏန်းတန်ဖိုး ဖြစ်သည်။
- လေထုအပူချိန် (Air temperature): −၉၀ °C နှင့် ၆၀ °C (−၁၃၀ မှ ၁၄၀ °F) ကြား ရှိရပါမည်။
- နှင်းရည်မှတ် (Dew point): ရွေးချယ်နိုင်သော အချက်အလက်ဖြစ်ပြီး ခြောက်သွေ့သောလေအတွက် အလွတ်ထားခဲ့နိုင်သည်။ ၎င်းသည် −၉၀ °C နှင့် ၃၅ °C (−၁၃၀ မှ ၉၅ °F) ကြား ရှိရပါမည်။
တွက်ချက်မှုရလဒ်များ (Outputs)
တွက်ချက်ပြီးပါက "လေထုရလဒ်" (Atmosphere result) နှင့် "ညှိနှိုင်းပြီး လေထုအခြေအနေ" (Reconciled atmosphere) ခေါင်းစဉ်များအောက်တွင် အောက်ပါရလဒ်များကို တိကျစွာ ပြသပေးမည်ဖြစ်သည်။
- သိပ်သည်းဆအမြင့် (Density altitude) (အဓိကရလဒ်အဖြစ် အပေါ်ဆုံးတွင် ဖော်ပြသည်)
- ဖိအားအမြင့် (Pressure altitude)
- စခန်း (ပကတိ) လေဖိအား (Station (absolute) pressure)
- လေထုသိပ်သည်းဆ (Air density)
- နှိုင်းရသိပ်သည်းဆ σ (Relative density σ)
- ISA အပူချိန် ကွဲလွဲမှု (ISA temperature deviation)
- ကွင်းပြင်အထက် သိပ်သည်းဆမြင့်မားမှု (Density altitude above field)
"တွက်ချက်ပုံ အဆင့်ဆင့်" (How it was computed) ကဏ္ဍတွင် အောက်ပါသင်္ချာပုံသေနည်းများနှင့် ကြားဖြတ်တွက်ချက်ရရှိသော တန်ဖိုးများကို အသေးစိတ်ပြသပေးသည်။
- စခန်းလေဖိအား P (Station pressure P): QNH နှင့် အမြင့်ပေကို hPa သို့ ပြောင်းလဲသည့် ပုံသေနည်း သို့မဟုတ် တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်းထားသော စခန်းလေဖိအားနှင့် ၎င်းနှင့်ညီမျှသော QNH တန်ဖိုး။
- နှင်းရည်မှတ်မှ ရေငွေ့ဖိအား - e (Vapor pressure from the dew point: e): နှင်းရည်မှတ်မှ ရေငွေ့ဖိအားကို ပြသသည် (နှင်းရည်မှတ် ထည့်သွင်းထားခြင်းမရှိပါက "နှင်းရည်မှတ် ထည့်သွင်းထားခြင်းမရှိပါ — လေထုကို ခြောက်သွေ့သည်ဟု သတ်မှတ်ပါသည် (e = 0)" ဟု ပြသမည်)။
- လေထုသိပ်သည်းဆ ρ (Air density ρ): kg/m³ နှင့် lb/ft³ နှစ်မျိုးလုံးဖြင့် ပြသသည်။
- နှိုင်းရသိပ်သည်းဆ σ (Relative density σ): ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် ပြသပြီး မီတာဖြင့် သိပ်သည်းဆအမြင့်သို့ ပြောင်းလဲပုံကို ပြသသည်။
- လေဖိအားမြင့်မားမှု (Pressure altitude): ပြောင်းလဲခြင်း ပုံသေနည်း၊ ထိုအမြင့်ရှိ စံအပူချိန် (°C) နှင့် ကွဲလွဲမှု (°C) တို့ကို ပြသသည်။
စည်းမျဉ်းများနှင့် အကန့်အသတ်များ
- ခြောက်သွေ့သောလေ ယူဆချက်: နှင်းရည်မှတ်ကွက်ကို အလွတ်ထားခဲ့ပါက တွက်စက်သည် လေထုကို ရေငွေ့ဖိအား (e) တန်ဖိုး 0 ရှိသော ခြောက်သွေ့သောလေအဖြစ် သတ်မှတ်တွက်ချက်သည်။ စိုစွတ်သောလေသည် ခြောက်သွေ့သောလေထက် သိပ်သည်းဆ ပိုနည်းသောကြောင့် နှင်းရည်မှတ်ကို ချန်လှပ်ထားခြင်းသည် အမှန်တကယ်ရှိသော သိပ်သည်းဆအမြင့်ထက် ပိုမိုနိမ့်သော တန်ဖိုးကို ရရှိစေပါလိမ့်မည်။
- နှင်းရည်မှတ် ကန့်သတ်ချက်: နှင်းရည်မှတ်သည် လေထုအပူချိန်ထက် မပိုရပါ။ ပိုပါက တွက်ချက်မှုကို ရပ်တန့်ပြီး အမှားအယွင်းကို ပြသမည်ဖြစ်သည်။
- အနှုတ်တန်ဖိုးရှိသော အမြင့်ပေများ: အေးမြခြောက်သွေ့ပြီး လေဖိအားများသော အခြေအနေများတွင် လေထုသိပ်သည်းဆသည် စံပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်ထက် ပိုမိုမြင့်မားနိုင်သည်။ ၎င်းသည် ISA ပုံစံအရ သင်္ချာနည်းကျ မှန်ကန်သော အနှုတ်တန်ဖိုးရှိသည့် သိပ်သည်းဆအမြင့်ကို ထွက်ပေါ်စေသည်။
- စံလေထု ကန့်သတ်ချက်များ: ISA ပုံစံသည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်တွင် ၁၅ °C၊ ၁၀၁၃.၂၅ hPa နှင့် ၁.၂၂၅ kg/m³ ရှိပြီး အပူချိန်ကျဆင်းနှုန်းမှာ ၁၀၀ မီတာလျှင် ၀.၆၅ °C ဖြစ်သည်ဟု ယူဆထားသည်။ ဤပုံစံသည် −၆၁၀ မီတာမှ ၁၁,၀၀၀ မီတာအထိသာ အကျုံးဝင်ပါသည်။
- ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု သတိပေးချက်: တွက်ချက်ရရှိသော ရလဒ်တစ်ခုခုသည် စံပုံစံ၏ အလွှာကန့်သတ်ချက် (−၆၁၀ မီတာမှ ၁၁,၀၀၀ မီတာ) ပြင်ပသို့ ရောက်ရှိပါက တွက်စက်တွင် "ရလဒ်တစ်ခုသည် စံပုံစံဖြင့် လွှမ်းခြုံထားသော အလွှာ (−610 m မှ 11,000 m) ပြင်ပတွင် ရှိနေသောကြောင့် ထိုတန်ဖိုးသည် ခန့်မှန်းတွက်ချက်မှု (extrapolation) သာ ဖြစ်သည်။" ဟူသော သတိပေးချက်ကို ပြသမည်ဖြစ်သည်။
- ဂျီအိုပိုတင်ရှယ်အမြင့်: ဂျီဩမေတြီအမြင့်ကို ဂျီအိုပိုတင်ရှယ်အမြင့်အဖြစ် သတ်မှတ်တွက်ချက်ပြီး ခြားနားချက်သည် ၁၀,၀၀၀ မီတာအောက်တွင် ၀.၀5% အောက်သာ ရှိသဖြင့် လျစ်လျူရှုနိုင်သည်။
ထည့်သွင်းမှု စစ်ဆေးခြင်းနှင့် အမှားအယွင်း ပြသမှုများ
တွက်စက်သည် ထည့်သွင်းတန်ဖိုးများ မှားယွင်းပါက အောက်ပါအတိုင်း တိကျသော အမှားအယွင်းစာသားများကို ပြသပေးမည်ဖြစ်သည်။
- ကိန်းဂဏန်းမဟုတ်သော တန်ဖိုးများ ထည့်သွင်းပါက:
"{field} - “{token}” သည် ကိန်းဂဏန်းတစ်ခု မဟုတ်ပါ။" - ကွင်းပြင်အမြင့် ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်ပါက:
"ကွင်းပြင်အမြင့်သည် −၆၀၀ မီတာနှင့် ၉,၀၀၀ မီတာ (−၁,၉၆၉–၂၉,၅၂၈ ပေ) ကြားတွင် ရှိရပါမည်။" - QNH လေဖိအား ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်ပါက:
"အမြင့်တိုင်းကိရိယာ သတ်မှတ်ချက်သည် ၈၇၀ နှင့် ၁,၀၈၆ hPa (၂၅.၆၉–၃၂.၀၆ inHg) ကြားတွင် ရှိရပါမည်။" - စခန်းလေဖိအား ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်ပါက:
"စခန်းလေဖိအားသည် ၂၅၀ နှင့် ၁,၀၈၆ hPa (၇.၃၈–၃၂.၀၆ inHg) ကြားတွင် ရှိရပါမည်။" - အပူချိန် ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်ပါက:
"လေထုအပူချိန်သည် −၉၀ °C နှင့် ၆၀ °C (−၁၃၀–၁၄၀ °F) ကြားတွင် ရှိရပါမည်။" - နှင်းရည်မှတ် ကန့်သတ်ချက်ကျော်လွန်ပါက:
"နှင်းရည်မှတ်သည် −၉၀ °C နှင့် ၃၅ °C (−၁၃၀–၉၅ °F) ကြားတွင် ရှိရပါမည်။" - နှင်းရည်မှတ်သည် အပူချိန်ထက် ကျော်လွန်ပါက:
"နှင်းရည်မှတ်သည် လေထုအပူချိန်ထက် မပိုရပါ။" - တန်ဖိုး အလွန်ကြီးမားပါက:
"တန်ဖိုးတစ်ခုသည် ပံ့ပိုးထားသော ကိန်းဂဏန်းအကွာအဝေးထက် ကျော်လွန်နေပါသည်။"
ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ပုံ
ဤတွက်စက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သော တန်ဖိုးများနှင့် တွက်ချက်ရရှိသော ရလဒ်များအားလုံးသည် အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်ဆာအတွင်း၌သာ တိုက်ရိုက်တွက်ချက်ခြင်းဖြစ်ပြီး မည်သည့်အချက်အလက်မျှ အသုံးပြုသူ၏ စက်ပစ္စည်းပြင်ပသို့ ထွက်ခွာသွားခြင်း သို့မဟုတ် အပ်လုဒ်တင်ခြင်း မရှိပါ။
အမေးများသော မေးခွန်းများ (FAQ)
မေး - သိပ်သည်းဆအမြင့် ဆိုသည်မှာ အဘယ်နည်း။
ဖြေ - သိပ်သည်းဆမြင့်မားမှု (Density altitude) ဆိုသည်မှာ သင်တိုင်းတာရရှိသော လေထုသိပ်သည်းဆနှင့် ကိုက်ညီသည့် နိုင်ငံတကာ စံလေထု (ISA) ထဲမှ အမြင့်ပေ ဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် လေဖိအား၊ အပူချိန်နှင့် စိုထိုင်းဆတို့ကို ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုတည်းအဖြစ် ပေါင်းစည်းပေးထားပြီး လေထု၏ သက်ရောက်မှုနှင့် ကိုက်ညီသော “တူညီသောအမြင့်ပေ” ကို ဖော်ပြသည်။ ပူပြင်းခြင်း၊ စိုစွတ်ခြင်း သို့မဟုတ် လေဖိအားနည်းသော အခြေအနေများက ၎င်းကို မြင့်တက်စေပြီး အေးမြခြင်း၊ ခြောက်သွေ့ခြင်း သို့မဟုတ် လေဖိအားများသော အခြေအနေများက ၎င်းကို လျော့နည်းစေကာ တစ်ခါတစ်ရံ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက်အထိ ရောက်ရှိစေတတ်သည်။
မေး - ကျွန်ုပ်သည် လေဖိအားတိုင်းကိရိယာ သတ်မှတ်ချက် (altimeter setting) ကို ထည့်သွင်းရမည်လား သို့မဟုတ် စခန်းလေဖိအား (station pressure) ကို ထည့်သွင်းရမည်လား။
ဖြေ - သင့်တွင်ရှိသော မည်သည့်တန်ဖိုးကိုမဆို အသုံးပြုနိုင်သည်။ လေကြောင်းမိုးလေဝသ အစီရင်ခံစာများ (METAR၊ ATIS) တွင် အမြင့်တိုင်းကိရိယာ သတ်မှတ်ချက် (QNH) ကို ဖော်ပြလေ့ရှိပြီး တွက်စက်က ၎င်းကို သင့်အမြင့်ရှိ စခန်းလေဖိအားသို့ လျှော့ချတွက်ချက်ပေးသည်။ သင်ရှိနေသည့်နေရာရှိ ဘာရိုမီတာသည် စခန်းလေဖိအားကို တိုက်ရိုက်ဖတ်ရှုပေးသည် — ထိုအခါ အမြင့်ပေကို ရလဒ်အား သင့်ကွင်းပြင်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ရန်အတွက်သာ အသုံးပြုပါသည်။
မေး - စိုစွတ်သောလေသည် သိပ်သည်းဆကို အဘယ်ကြောင့် လျော့နည်းစေသနည်း။
ဖြေ - ရေမော်လီကျူး (H₂O၊ မော်လီကျူးအလေးချိန် ၁၈) သည် ၎င်းအစားထိုးဝင်ရောက်သည့် နိုက်ထရိုဂျင် (၂၈) နှင့် အောက်ဆီဂျင် (၃၂) မော်လီကျူးများထက် ပိုမိုပေါ့ပါးသဖြင့် တူညီသော လေဖိအားနှင့် အပူချိန်တွင် စိုစွတ်သောလေသည် ထုထည်အလိုက် အလေးချိန် ပိုမိုနည်းပါးပါသည်။ ဤအကျိုးသက်ရောက်မှုကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်ရန် နှင်းရည်မှတ်ကို ထည့်သွင်းပါ၊ အလွတ်ထားခဲ့ပါက ခြောက်သွေ့သောလေအဖြစ် ခန့်မှန်းတွက်ချက်ပါလိမ့်မည်။
မေး - သိပ်သည်းဆမြင့်မားမှုသည် အနှုတ်တန်ဖိုး ဖြစ်နိုင်ပါသလား။
ဖြေ - ဟုတ်ကဲ့။ အေးမြခြောက်သွေ့ပြီး လေဖိအားများသော လေထုသည် စံပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် တန်ဖိုးထက် ပိုမိုသိပ်သည်းနိုင်ပြီး ထိုအခါ စံပုံစံတွက်ချက်မှုအရ ကိုက်ညီသောအမြင့်သည် ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင်အောက်သို့ ရောက်ရှိသွားပါသည်။ ၎င်းသည် မှန်ကန်သော သင်္ချာနည်းကျ ရလဒ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး အမှားအယွင်းမဟုတ်ပါ။