အုမ်းနိယာမနှင့် လျှပ်စစ်ပတ်လမ်း အခြေခံမူများ
အုမ်းနိယာမ (Ohm's Law) သည် လျှပ်စစ်ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်းနှင့် ခုခံမှုတို့အကြား တိုက်ရိုက်အချိုးကျ ဆက်သွယ်ချက်ကို ဖော်ပြသော အခြေခံနိယာမဖြစ်သည်။ ရိုးရှင်းသော ခုခံမှုပတ်လမ်း (simple resistive circuits) များတွင် ဤတန်ဖိုးသုံးခုနှင့်အတူ လျှပ်စစ်စွမ်းအား သို့မဟုတ် ပါဝါတို့သည် အပြန်အလှန် ဆက်နွှယ်နေကြသည်။ ဤတန်ဖိုးလေးခုအနက် မည်သည့်တန်ဖိုး နှစ်ခုကိုမဆို သိရှိပါက ကျန်ရှိသော တန်ဖိုးနှစ်ခုကို သင်္ချာနည်းအရ တိကျစွာ တွက်ချက်ရယူနိုင်သည်။
ဤတွက်ချက်မှုများကို လုပ်ဆောင်ရာတွင် ယူနစ်များ စနစ်တကျ ကိုက်ညီမှုရှိရန် အလွန်အရေးကြီးသည်။ တွက်ချက်မှုများ မလုပ်ဆောင်မီ လျှပ်စစ်ဆိုင်ရာ တန်ဖိုးများကို အခြေခံယူနစ်များဖြစ်သော ဗို့ (volts)၊ အမ်ပီယာ (amperes)၊ အုမ်း (ohms) နှင့် ဝပ် (watts) တို့သို့ ဦးစွာ ပြောင်းလဲရမည်ဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့် မီလီအမ်ပီယာ (milliamps) သို့မဟုတ် ကီလိုအုမ်း (kilohms) ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးများကို အခြေခံယူနစ်များသို့ မပြောင်းလဲဘဲ ထည့်သွင်းပါက တွက်ချက်မှု ရလဒ်များ မှားယွင်းနိုင်သည်။
ထည့်သွင်းရမည့် အချက်အလက်များနှင့် ကန့်သတ်ချက်များ
ဤတွက်စက်ကို အသုံးပြုရန်အတွက် အောက်ပါသတ်မှတ်ချက်များနှင့်အညီ တန်ဖိုးနှစ်ခုကို တိတိကျကျ ထည့်သွင်းပေးရမည်ဖြစ်သည်။
- ဗို့အား (Voltage): ဗို့ (V) ယူနစ်ဖြင့် ဖော်ပြသော အပေါင်းကိန်းဂဏန်း ဖြစ်ရမည်။
- လျှပ်စီးကြောင်း (Current): အမ်ပီယာ (A) ယူနစ်ဖြင့် ဖော်ပြသော အပေါင်းကိန်းဂဏန်း ဖြစ်ရမည်။
- ခုခံမှု (Resistance): အုမ်း (Ω) ယူနစ်ဖြင့် ဖော်ပြသော အပေါင်းကိန်းဂဏန်း ဖြစ်ရမည်။
- ပါဝါ (Power): ဝပ် (W) ယူနစ်ဖြင့် ဖော်ပြသော အပေါင်းကိန်းဂဏန်း ဖြစ်ရမည်။
စနစ်တကျ တွက်ချက်နိုင်ရန်အတွက် တန်ဖိုး နှစ်ခုတိတိကိုသာ ထည့်သွင်းရမည်ဖြစ်ပြီး တစ်ခုတည်းသာ ထည့်သွင်းပါက သို့မဟုတ် တန်ဖိုးများအားလုံးကို ဖျက်လိုက်ပါက ရလဒ်များကို ပြသမည်မဟုတ်ပါ။ တန်ဖိုးသုံးခု သို့မဟုတ် လေးခုလုံးကို ထည့်သွင်းရန် ကြိုးပမ်းပါက တွက်စက်မှ "တန်ဖိုး နှစ်ခုတိတိကိုသာ ထည့်သွင်းပါ — နှစ်ခုသာ ကျန်ရှိစေရန် တစ်ခုကို ရှင်းလင်းပါ။" ဟူသော အမှားသတင်းစကားကို ပြသမည်ဖြစ်သည်။
ထည့်သွင်းလိုက်သော ကိန်းဂဏန်းများသည် အပေါင်းကိန်းများသာ ဖြစ်ရမည်ဖြစ်ပြီး အနုတ်ကိန်းများ ထည့်သွင်းပါက "အပေါင်းကိန်းများကို အသုံးပြုပါ — ဤတန်ဖိုးများသည် အနုတ်ကိန်းများ မဖြစ်နိုင်ပါ။" ဟု ပြသမည်ဖြစ်သည်။ ကိန်းဂဏန်းမဟုတ်သော စာသားများ ထည့်သွင်းပါက "မှန်ကန်သော ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုကို ထည့်သွင်းပါ။" ဟု သတိပေးမည်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင် ပတ်လမ်းတွက်ချက်မှုတွင် ပိုင်းခြေသုညဖြစ်စေမည့် တန်ဖိုးအတွဲများအတွက် သုညကို ထည့်သွင်းပါက "ဤတန်ဖိုးအတွဲအတွက် {q} သည် သုည မဖြစ်နိုင်ပါ။" ဟူသော အမှားသတင်းစကားကို ပြသမည်ဖြစ်သည်။
တွက်ချက်မှုပုံသေနည်းများနှင့် ရလဒ်များ
တွက်စက်သည် သင်ကီးဘုတ်မှ တန်ဖိုးများကို ရိုက်ထည့်နေစဉ်အတွင်း တိုက်ရိုက် ချက်ချင်း တွက်ချက်ပေးသည်။ ပါဝါ (Power) ကို တွက်ချက်ရာတွင် အောက်ပါပုံသေနည်း သုံးမျိုးအနက် သင့်လျော်ရာကို အသုံးပြုသည်-
- ပါဝါ = ဗို့အား × လျှပ်စီးကြောင်း (P = V × I)
- ပါဝါ = လျှပ်စီးကြောင်း² × ခုခံမှု (P = I² × R)
- ပါဝါ = ဗို့အား² ÷ ခုခံမှု (P = V² / R)
ရိုးရှင်းသော ခုခံမှုပတ်လမ်းတစ်ခုတွင် အထက်ပါ ပုံသေနည်းသုံးမျိုးစလုံးသည် တူညီသော ဝပ် (watts) တန်ဖိုးကိုသာ ထွက်ရှိစေသည်။ တွက်ချက်ရရှိလာသော ရလဒ်များကို သိသာထင်ရှားသော ဂဏန်း ၁၂ လုံး (12 significant digits) အထိ တိကျစွာ ပြသပေးသည်။
ရလဒ်များကို ပြသရာတွင် တန်ဖိုးတစ်ခုချင်းစီ၏ ဘေး၌ အညွှန်းတံဆိပ်များ ပါရှိမည်ဖြစ်သည်။ အသုံးပြုသူ ကိုယ်တိုင်ရိုက်ထည့်ခဲ့သော တန်ဖိုးများ၏ ဘေးတွင် "ထည့်သွင်းပြီး" ဟု ပြသမည်ဖြစ်ပြီး တွက်စက်မှ တွက်ချက်ပေးလိုက်သော တန်ဖိုးများ၏ ဘေးတွင် "တွက်ချက်ပြီး" ဟု ပြသမည်ဖြစ်သည်။ ရလဒ်အားလုံးကို လွယ်ကူစွာ ကူးယူအသုံးပြုနိုင်သည်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံမှုနှင့် လုပ်ဆောင်ပုံ
ဤတွက်စက်တွင် ထည့်သွင်းလိုက်သော ကိန်းဂဏန်းများနှင့် တွက်ချက်မှုအားလုံးသည် အသုံးပြုသူ၏ ဝဘ်ဘရောက်ဆာ (web browser) ထဲတွင်သာ တိုက်ရိုက်လုပ်ဆောင်ခြင်းဖြစ်သည်။ သင်ရိုက်ထည့်လိုက်သော မည်သည့်အချက်အလက်မျှ ပြင်ပဆာဗာသို့ ပေးပို့ခြင်း သို့မဟုတ် အင်တာနက်ပေါ်သို့ တင်ပို့ခြင်း လုံးဝမရှိဘဲ သင့်စက်ပစ္စည်းအတွင်း၌သာ တည်ရှိနေမည်ဖြစ်သည်။
အမေးအဖြေများ (FAQ)
မေး - ကျွန်ုပ် မည်သည့်တန်ဖိုးများကို ထည့်သွင်းရမည်နည်း။ ဖြေ - ဗို့အား၊ လျှပ်စီးကြောင်း၊ ခုခံမှု သို့မဟုတ် ပါဝါတို့အနက်မှ မည်သည့် နှစ်ခုကိုမဆို ဖြည့်သွင်းပြီး ကျန်အကွက်များကို အလွတ်ထားခဲ့ပါ။ ကျန်ရှိသော နှစ်ခုကို သင့်အတွက် တွက်ချက်ပေးမည်ဖြစ်ပြီး ၎င်းတို့အနက်မှ မည်သည့်အရာကိုမဆို ကူးယူနိုင်ရန် လေးခုစလုံးကို အတူတကွ ပြသပေးမည် ဖြစ်သည်။
မေး - ပါဝါ (Power) ကို မည်သို့ တွက်ချက်သနည်း။ ဖြေ - ပါဝါ (လျှပ်စစ်စွမ်းအား) ကို သင်ထည့်သွင်းလိုက်သော အတွဲမှ တွက်ချက်ပါသည်- ဗို့အား မြှောက် လျှပ်စီးကြောင်း၊ လျှပ်စီးကြောင်း နှစ်ထပ်ကိန်း မြှောက် ခုခံမှု၊ သို့မဟုတ် ဗို့အား နှစ်ထပ်ကိန်း စား ခုခံမှု — သုံးမျိုးစလုံးသည် ရိုးရှင်းသော ခုခံမှုပတ်လမ်းတစ်ခုအတွက် တူညီသော ဝပ် (watts) ကို ပေးပါလိမ့်မည်။
မေး - ယူနစ်များကို အရင်ပြောင်းလဲရန် လိုအပ်ပါသလား။ ဖြေ - ဟုတ်ပါသည် — ဗို့ (volts)၊ အမ်ပီယာ (amperes)၊ အုမ်း (ohms) နှင့် ဝပ် (watts) တို့ကို တိုက်ရိုက်ထည့်သွင်းပါ။ သင့်တွင် မီလီအမ်ပီယာ သို့မဟုတ် ကီလိုအုမ်းများ ရှိပါက ၎င်းတို့ကို အခြေခံယူနစ်သို့ အရင်ပြောင်းပါ၊ ဥပမာအားဖြင့် 250 mA သည် 0.25 A ဖြစ်ပြီး 4.7 kΩ သည် 4700 Ω ဖြစ်သည်။