ਵਸੋਂ ਪਿਰਾਮਿਡ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ
ਵਸੋਂ ਪਿਰਾਮਿਡ ਕਿਸੇ ਖੇਤਰ ਜਾਂ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਦੀ ਵੰਡ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਜਨਸੰਖਿਆ ਚਾਰਟ ਹੈ। ਇਸ ਚਾਰਟ ਵਿੱਚ ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਲੰਬਕਾਰੀ ਧੁਰੇ (vertical axis) 'ਤੇ ਹੇਠਾਂ ਤੋਂ ਉੱਪਰ ਵੱਲ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਮਬੱਧ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਚਾਰਟ ਦੇ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਅਤੇ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਬੈਕ-ਟੂ-ਬੈਕ ਬਾਰ ਚਾਰਟ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਬਣਤਰ ਖੋਜਕਰਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਜਨਸੰਖਿਆ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਨੂੰ ਕਿਸੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਜਨਸੰਖਿਆ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਟੂਲ ਵਿੱਚ, ਉਪਭੋਗਤਾ ਆਪਣਾ ਡੇਟਾ ਦਰਜ ਕਰਕੇ ਤੁਰੰਤ ਇੱਕ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਵਸੋਂ ਪਿਰਾਮਿਡ ਤਿਆਰ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਡੇਟਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਲਈ ਦੋ ਵਿਕਲਪ ਉਪਲਬਧ ਹਨ: ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ। ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਚਾਰਟ ਦੇ ਕਿਸੇ ਬਾਰ ਉੱਤੇ ਕਰਸਰ ਲੈ ਕੇ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੂਲਟਿਪਸ ਰਾਹੀਂ ਸਹੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ:
- ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਲਈ: ਮਰਦ:
‹count›(‹share›) (ਜਿੱਥੇ ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਹਿੱਸਾ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) - ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਲਈ: ਔਰਤ:
‹count›(‹share›)
ਤਿੰਨ ਕਲਾਸਿਕ ਜਨਸੰਖਿਆ ਆਕਾਰ
ਵਸੋਂ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ਟੂਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸ਼ਕਲ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਵਰਗੀਕਰਨ ਬੱਚਿਆਂ (0–14 ਸਾਲ) ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ (65+ ਸਾਲ) ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ ਦੇ ਆਧਾਰ 'ਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨਿਯਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ:
- ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ — ਚੌੜਾ ਅਧਾਰ, ਤੰਗ ਸਿਖਰ: ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਉਦੋਂ ਸਰਗਰਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ 0–14 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ ਦਾ 30% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹਿੱਸਾ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਉੱਚ ਜਨਮ ਦਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਨੌਜਵਾਨ ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਸੁੰਗੜਦਾ ਹੋਇਆ — ਤੰਗ ਅਧਾਰ, ਚੌੜਾ ਮੱਧ: ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਉਦੋਂ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ 0–14 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ ਦਾ 15% ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਾਂ 65 ਸਾਲ ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ ਦਾ 20% ਜਾਂ ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਘਟਦੀ ਜਨਮ ਦਰ ਅਤੇ ਬੁੱਢੀ ਹੋ ਰਹੀ ਵਸੋਂ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਹੈ।
- ਸਥਿਰ — ਇੱਕਸਾਰ ਅਧਾਰ ਅਤੇ ਮੱਧ: ਇਹ ਸ਼ਕਲ ਉਦੋਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਵਸੋਂ ਦੇ ਅੰਕੜੇ ਫੈਲਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸੁੰਗੜਦੇ ਹੋਏ ਦੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਥ੍ਰੈਸ਼ਹੋਲਡ (thresholds) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਥਿਰ ਜਨਮ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਉਪਭੋਗਤਾ ਇਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਸ਼ਕਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਲਈ ਟੂਲ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਬਣਾਉਟੀ ਉਦਾਹਰਨਾਂ ਦੇ ਬਟਨਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਥਿਰ, ਅਤੇ ਸੁੰਗੜਦਾ ਹੋਇਆ।
ਜਨਸੰਖਿਆ ਸੂਚਕਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ
ਇਹ ਜਨਰੇਟਰ ਵਸੋਂ ਦੇ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਡੂੰਘਾਈ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸੂਚਕਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ:
- ਵਿਆਪਕ ਉਮਰ ਸੰਰਚਨਾ: ਵਸੋਂ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਮੁੱਖ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਬੱਚੇ 0–14, ਕੰਮਕਾਜੀ ਉਮਰ 15–64, ਅਤੇ ਬਜ਼ੁਰਗ ਲੋਕ 65+।
- ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਨੁਪਾਤ:
- ਬਾਲ (0–14 ÷ 15–64): ਇਸਦੀ ਗਣਨਾ
‹part›÷‹working›× 100 ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਤੀਜਾ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਪਿੱਛੇ‹value›ਵਜੋਂ ਦਿਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। - ਬੁਢਾਪਾ (65+ ÷ 15–64): ਇਸਦੀ ਗਣਨਾ ਵੀ
‹part›÷‹working›× 100 ਫਾਰਮੂਲੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। - ਕੁੱਲ: ਇਹ ਬਾਲ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਨੁਪਾਤ ਦਾ ਜੋੜ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਬਾਲ (0–14 ÷ 15–64): ਇਸਦੀ ਗਣਨਾ
- ਬੁਢਾਪਾ ਸੂਚਕ ਅੰਕ: ਇਹ ਸੂਚਕ 0–14 ਸਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਬੱਚਿਆਂ ਪਿੱਛੇ 65+ ਸਾਲ ਦੇ
‹value›ਲੋਕ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜੇਕਰ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬੱਚਾ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਹ ਡੇਟਾ ਵਿੱਚ 0–14 ਸਾਲ ਦੇ ਕੋਈ ਬੱਚੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ। - ਲਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਮੀਟ੍ਰਿਕਸ: ਟੂਲ ਕੁੱਲ ਵਸੋਂ, ਮਰਦ ਅਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਲਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ
‹ratio›ਮਰਦ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਔਰਤਾਂ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੱਧਮਾਨ ਉਮਰ (ਅਨੁਮਾਨਿਤ) ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਵੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡੇਟਾ ਇਨਪੁਟ ਅਤੇ ਫਾਰਮੈਟਿੰਗ ਨਿਯਮ
ਟੂਲ ਵਿੱਚ ਡੇਟਾ ਦਰਜ ਕਰਨ ਲਈ ਦੋ ਇਨਪੁਟ ਤਰੀਕੇ ਉਪਲਬਧ ਹਨ:
- ਸਾਰਣੀ: ਇੱਕ ਇੰਟਰਐਕਟਿਵ ਟੇਬਲ ਜਿੱਥੇ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਜੋੜੋ ਬਟਨ ਰਾਹੀਂ ਨਵੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਜੋੜੀਆਂ ਜਾ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਕਤਾਰ
‹position›ਹਟਾਓ ਰਾਹੀਂ ਕਿਸੇ ਖਾਸ ਕਤਾਰ ਨੂੰ ਹਟਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। - ਟੈਕਸਟ ਪੇਸਟ ਕਰੋ: ਇੱਕ ਟੈਕਸਟ ਖੇਤਰ ਜਿੱਥੇ ਸਪ੍ਰੈਡਸ਼ੀਟ ਦੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਪੇਸਟ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮੋਡ ਵਿੱਚ, ਹਰੇਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਕਾਲਮ (ਉਮਰ ਸਮੂਹ, ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ) ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਟੈਬ, ਕੌਮਾ, ਜਾਂ ਸਪੇਸ ਦੁਆਰਾ ਵੱਖ ਕੀਤੇ ਹੋਣ।
ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦੀ ਵੰਡ ਅਤੇ ਗਣਨਾ ਦੇ ਨਿਯਮ
- ਅਨੁਪਾਤਕ ਵੰਡ: ਉਹ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਜੋ 15 ਜਾਂ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਪਾਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
- ਖੁੱਲ੍ਹੇ-ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹ: "85+" ਵਰਗੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ-ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਥੇ 100 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਵਜੋਂ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਇੱਕ ਉਪਰਲੀ ਸੀਮਾ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਡੇਟਾ ਦੀ ਤਸਦੀਕ ਅਤੇ ਤਰੁਟੀਆਂ
ਇਹ ਜਨਰੇਟਰ ਡੇਟਾ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧਤਾ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਰੀਅਲ-ਟਾਈਮ ਵਿੱਚ ਜਾਂਚ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਹੇਠ ਲਿਖੀਆਂ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਂ ਤਰੁਟੀਆਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ:
ਡੇਟਾ ਨੋਟਸ (ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ)
- ਵਿਚਕਾਰਲਾ ਪਾੜਾ: ਕਤਾਰ
‹position›: ਕੋਈ ਵੀ ਉਮਰ ਸਮੂਹ‹previous›ਅਤੇ‹label›ਦੇ ਵਿਚਕਾਰਲੇ ਸਾਲਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। - ਓਵਰਲੈਪ: ਕਤਾਰ
‹position›:‹label›ਦੇ ਸਾਲ‹previous›ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਨਾਲ ਓਵਰਲੈਪ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। - ਗਲਤ ਕ੍ਰਮ: ਕਤਾਰ
‹position›:‹label›ਵਧਦੇ ਉਮਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਹੈ — ਕਤਾਰ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰੋ। - ਬਹੁਤ ਚੌੜਾ ਸਮੂਹ: ਕਤਾਰ
‹position›:‹label›ਦਾ ਘੇਰਾ‹span›ਸਾਲ ਹੈ, ਜੋ ਦੂਜੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲੋਂ ਬਹੁਤ ਚੌੜਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸਦਾ ਬਾਰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਸਮੂਹ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਰੁਟੀ ਸੁਨੇਹੇ
- ਅਣਪਛਾਤਾ ਲੇਬਲ: ਲਾਈਨ
‹position›: “‹token›” ਇੱਕ ਪੜ੍ਹਨਯੋਗ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਨਹੀਂ ਹੈ — 0-4, 5-9, ਜਾਂ 65+ ਵਰਗੇ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ। - ਗਲਤ ਫਾਰਮੈਟ: ਲਾਈਨ
‹position›: ਇੱਕ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੁਰਸ਼ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਦੀ ਉਮੀਦ ਸੀ। - ਗੈਰ-ਸੰਖਿਆਤਮਕ ਮੁੱਲ: ਲਾਈਨ
‹position›: “‹token›” ਇੱਕ ਸੰਖਿਆ ਨਹੀਂ ਹੈ। - ਰਿਣਾਤਮਕ ਸੰਖਿਆ: ਲਾਈਨ
‹position›: ਗਿਣਤੀ ਰਿਣਾਤਮਕ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। - ਸੀਮਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਤਾਰਾਂ: ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਲਾਈਨਾਂ ਹਨ — ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ
‹max›ਉਮਰ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। - ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਮੁੱਲ: ਲਾਈਨ
‹position›:‹token›ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ ਜਿਸਦਾ ਇਹ ਟੂਲ ਚਾਰਟ ਬਣਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿੱਜਤਾ ਅਤੇ ਡੇਟਾ ਪ੍ਰੋਸੈਸਿੰਗ
ਇਸ ਟੂਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੀ ਗਿਣਤੀ ਇਸੇ ਬ੍ਰਾਊਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਚਾਰਟ ਅਤੇ ਹਰ ਡਾਊਨਲੋਡ ਤੁਹਾਡੀ ਡਿਵਾਈਸ 'ਤੇ ਬਣਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ — ਕੁਝ ਵੀ ਅਪਲੋਡ ਜਾਂ ਸਟੋਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਥਾਨਕ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੇ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਜਨਸੰਖਿਆ ਡੇਟਾ ਦੀ ਗੁਪਤਤਾ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਕਸਰ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਸਵਾਲ (FAQ)
ਵਸੋਂ ਪਿਰਾਮਿਡ ਕੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ?
ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਲਿੰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਵਸੋਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੈਕ-ਟੂ-ਬੈਕ ਬਾਰ ਚਾਰਟ: ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਚੱਲਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਹੇਠਾਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਪੁਰਸ਼ ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਆਕਾਰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਵਸੋਂ ਨੌਜਵਾਨ ਅਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਸਥਿਰ ਹੈ, ਜਾਂ ਬੁੱਢੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਚਾਨਕ ਪਏ ਡੈਂਟ ਜਾਂ ਉਭਾਰ ਅਕਸਰ ਬੇਬੀ ਬੂਮ, ਯੁੱਧਾਂ, ਜਾਂ ਪ੍ਰਵਾਸ ਦੀਆਂ ਲਹਿਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਡੇਟਾ ਕਿਵੇਂ ਦਰਜ ਕਰਾਂ?
ਪ੍ਰਤੀ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟੇਬਲ ਲਾਈਨ ਜੋੜੋ, ਜਾਂ 'ਟੈਕਸਟ ਪੇਸਟ ਕਰੋ' 'ਤੇ ਜਾਓ ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਕਾਲਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਸਪ੍ਰੈਡਸ਼ੀਟ ਲਾਈਨਾਂ ਪਾਓ: ਉਮਰ ਸਮੂਹ (ਜਿਵੇਂ 0-4, 5-9, ਜਾਂ 65+), ਪੁਰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ, ਮਹਿਲਾਵਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ। ਇੱਕ ਹੈਡਰ ਲਾਈਨ ਹੋਣਾ ਠੀਕ ਹੈ — ਇਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਗਿਣਤੀ ਤੁਹਾਡੇ ਸਥਾਨਕ ਸੰਖਿਆ ਫਾਰਮੈਟ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਨਿਰਭਰਤਾ ਅਨੁਪਾਤ ਦੀ ਗਣਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ?
ਬਾਲ ਨਿਰਭਰਤਾ 15–64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੇ 0–14 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਬੁਢਾਪਾ ਨਿਰਭਰਤਾ 15–64 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ 100 ਲੋਕਾਂ ਪਿੱਛੇ 65 ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕ ਹਨ, ਅਤੇ ਕੁੱਲ ਨਿਰਭਰਤਾ ਇਹਨਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਮਰ ਸਮੂਹ ਜੋ 15 ਜਾਂ 65 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਪਾਸੇ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਨੁਪਾਤਕ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵੰਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਹ ਮੰਨਦੇ ਹੋਏ ਕਿ ਲੋਕ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ ਬਰਾਬਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਫੈਲੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਆਕਾਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਦਾ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ?
ਇਹ ਤੁਹਾਡੇ ਡੇਟਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਤਿੰਨ ਕਲਾਸਿਕ ਪਿਰਾਮਿਡ ਕਿਸਮਾਂ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ: ਫੈਲਦਾ ਹੋਇਆ (ਬੱਚੇ 0–14 ਸਾਲ ਕੁੱਲ ਦਾ 30% ਜਾਂ ਵੱਧ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹਨ — ਇੱਕ ਨੌਜਵਾਨ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੀ ਵਸੋਂ), ਸੁੰਗੜਦਾ ਹੋਇਆ (ਬੱਚੇ 15% ਤੋਂ ਘੱਟ, ਜਾਂ 65+ ਸਾਲ ਦੇ ਲੋਕ 20% ਜਾਂ ਵੱਧ — ਇੱਕ ਬੁੱਢੀ ਹੋ ਰਹੀ ਵਸੋਂ), ਅਤੇ ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਰ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਸੀਮਾਵਾਂ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਿੱਖਣ ਸੰਕੇਤ ਹੈ, ਕੋਈ ਪੂਰਵ-ਅਨੁਮਾਨ ਨਹੀਂ।