DOI Atıf Oluşturucu Nasıl Çalışır?
DOI Atıf Oluşturucu, akademik çalışmalarınız için kopyalamaya hazır dergi makalesi atıflarını doğrudan tarayıcınızda oluşturan ücretsiz bir çevrimiçi araçtır. Bu araç, bilgileri internetten aramak yerine, form alanlarına manuel olarak yazdığınız veya yapıştırdığınız kaynak bilgilerini ve DOI değerini gerçek zamanlı olarak biçimlendirir. Siz alanları doldurdukça, oluşturulan atıf tarayıcı ekranında anlık olarak güncellenir.
Araç üzerinde yer alan "Örneği doldur" seçeneği, sistemdeki örnek verileri forma yükleyerek aracın nasıl çalıştığını görmenizi sağlar. Bu işlem yapıldığında ekranda "Örnek yüklendi — kendi bilgilerinizle değiştirin." onay mesajı belirir. Formu tamamen sıfırlamak için "Temizle" butonunu kullanabilirsiniz; bu işlem gerçekleştirildiğinde ise ekranda "Temizlendi." bildirimi gösterilir.
Kaynak Bilgileri ve Giriş Alanları
Atıf oluşturma sürecinde, "Kaynak bilgileri" başlığı altındaki form alanlarına şu bilgilerin girilmesi gerekir:
- DOI:
10.ile başlayan yalın bir DOI,doi:10.gibi bir ön ek biçimi veya doğrudanhttps://doi.org/ile başlayan tam bir bağlantı olmak üzere yaygın tüm formatlar kabul edilir. - Makale başlığı.
- Yazarlar: Form üzerinde birden fazla yazar eklenebilir veya çıkarılabilir. Her bir yazar için "Soyadı" ve "Adı" alanlarının doldurulması gerekir.
- Yıl: Atıfın oluşturulabilmesi için bu alanın mutlaka 2024 gibi dört haneli bir sayı olarak girilmesi şarttır.
- Dergi: Dergi adları forma yazıldığı şekilde çıktıya yansıtılır.
- Cilt.
- Sayı.
- Sayfalar: Sayfa aralığı (örneğin 583–589) veya doğrudan bir makale numarası (örneğin e0123456) girilebilir.
- Atıf biçimi: Desteklenen yedi farklı akademik stilden biri seçilir.
Gerçek Zamanlı Durum Mesajları ve Çıktılar
Oluşturulan atıf, "Atıf" başlığı altındaki alanda anlık olarak inşa edilir. Formun durumuna göre kullanıcıya şu yönlendirici mesajlar gösterilir:
- Form tamamen boş olduğunda: "Atıfınız siz yazdıkça burada oluşur — başlık ve yılla başlayın."
- Hem başlık hem de yıl alanları boş olduğunda: "Başlık ve yıl bekleniyor."
- Sadece başlık alanı boş olduğunda: "Başlık bekleniyor."
- Sadece yıl alanı boş olduğunda: "Yıl bekleniyor."
- Gerekli bilgiler girilip atıf başarıyla oluşturulduğunda: "Atıf hazır."
DOI Doğrulama ve Temizleme Kuralları
Araç, girilen DOI verisini atıf içerisine yerleştirmeden önce otomatik olarak temizler ve tüm harflerini küçüğe çevirir. Eğer girilen metin geçerli bir DOI yapısına sahip değilse, sistem anında bir hata uyarısı verir. Geçersiz giriş durumunda ekranda "Bu bir DOI gibi görünmüyor — 10. ile başlar ve eğik çizgi içerir, 10.1038/xyz123 gibi." hata mesajı gösterilir.
Benzer şekilde, yıl alanına dört haneli bir sayı girilmediğinde sistem süreci durdurur ve "Yılı 2024 gibi dört haneli girin." uyarısını verir.
Akademik Atıf Biçimlerine Göre Yazar Kısaltma Kuralları
Her akademik atıf stili, çok yazarlı makalelerde yazar listesinin nasıl kısaltılacağına dair kendine özgü kurallar uygular. DOI Atıf Oluşturucu, seçilen stile göre bu kuralları otomatik olarak devreye sokar:
| Atıf Biçimi | Yazar Listeleme Sınırı | Kısaltma Kuralları ve "et al." Kullanımı |
|---|---|---|
| APA 7 | En fazla 20 yazar listelenir. | 21 veya daha fazla yazar olduğunda, ilk 19 yazar listelenir, ardından üç nokta (...) konur ve en son yazarın adı yazılır. |
| MLA 9 | En fazla 2 yazar listelenir. | 3 veya daha fazla yazar olduğunda, ilk yazardan sonra "et al." ifadesi eklenir. |
| Harvard (Cite Them Right) | En fazla 3 yazar listelenir. | 4 veya daha fazla yazar olduğunda, ilk yazardan sonra "et al." ifadesi eklenir. |
| IEEE | En fazla 6 yazar listelenir. | 7 veya daha fazla yazar olduğunda, ilk yazardan sonra "et al." ifadesi eklenir. |
| Vancouver | En fazla 6 yazar listelenir. | 7 veya daha fazla yazar olduğunda, ilk yazardan sonra "et al." ifadesi eklenir. |
| Chicago (author–date) | En fazla 10 yazar listelenir. | Kaynakça listesinde en fazla 10 yazara kadar izin verilir. |
Dergi Adı Kısaltmaları ve BibTeX Çıktısı
IEEE ve Vancouver gibi teknik ve tıbbi atıf stilleri, resmî kuralları gereği dergi adlarının kısaltılarak yazılmasını tercih eder. Bu araçta dergi adları tam olarak girdiğiniz şekilde basıldığı için, eğer yayınınızın yapılacağı mecra bu kısaltmaları zorunlu kılıyorsa, dergi adını giriş alanına doğrudan kısaltılmış haliyle yazmanız gerekir.
LaTeX kullanıcıları için araç, standart metin atıflarının yanı sıra BibTeX formatında çıktı üretme seçeneği de sunar. Bu sayede, oluşturulan temiz BibTeX kayıtlarını doğrudan .bib uzantılı kaynakça dosyalarınıza kopyalayıp yapıştırarak LaTeX doküman iş akışınıza dahil edebilirsiniz.
Tarayıcı Tabanlı Veri Güvenliği
DOI Atıf Oluşturucu, yerel öncelikli bir çalışma prensibine sahiptir. Araç üzerinde gerçekleştirdiğiniz tüm veri işleme ve biçimlendirme işlemleri tamamen web tarayıcınızın içinde gerçekleşir. Forma yazdığınız her şey yerel cihazınızda kalır ve hiçbir veri harici bir sunucuya yüklenmez.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu araç bilgileri DOI üzerinden benim için doldurabilir mi? Hayır — araç yalnızca yazdıklarınızı biçimlendirir ve internette hiçbir şey aramaz. Tüm alanları makalenin sayfasında veya PDF dosyasının ilk sayfasında bulursunuz.
Hangi atıf biçimlerini oluşturabilirim? APA 7, MLA 9, Chicago (yazar–tarih), Harvard (Cite Them Right), IEEE ve Vancouver, ayrıca LaTeX için BibTeX kaydı. Dergi adları tam yazdığınız gibi görünür — IEEE ve Vancouver resmî olarak kısaltılmış dergi adlarını tercih eder; yayın yeriniz istiyorsa adı kendiniz kısaltın.
Yazar listesi uzunsa ne olur? Her biçim kendi kuralını uygular: APA en fazla 20 yazarı listeler; 21 ve üzeri ilk 19 yazar, üç nokta ve son yazarla gösterilir. MLA üç yazardan, Harvard dört yazardan, IEEE ve Vancouver yedi yazardan itibaren “et al.” kullanır; Chicago en fazla on yazarı listeler.
DOI alanına ne yapıştırabilirim?
Yaygın her biçim olur: 10.xxxx/..., doi:10.xxxx/... veya https://doi.org/... bağlantısı. Atıfa eklenmeden önce temizlenip küçük harfe çevrilir; yine de geçerli bir DOI değilse işaretlenir, böylece yazım hatası kaynakçanıza asla ulaşmaz.