Uçak Mode S Kodu Çözücü

Uçak Mode S Kodu Çözücü Nedir?

Uçak Mode S Kodu Çözücü, altı haneli bir Mode S onaltılık (hexadecimal) adresini çözümleyerek Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından belirlenen resmi tahsis detaylarını ortaya çıkaran çevrimdışı yapıda bir araçtır. Bu araç, girilen 24 bitlik adresi yapısal olarak analiz eder; ilgili adresten sorumlu ülkeyi veya tescil makamı bloğunu, ikili (binary) önek yapısını, tam adres aralığını ve girilen adresin o blok içindeki tam konumunu belirler.

Bu araç canlı uçuş takibi yapmaz, operatör sorgulaması gerçekleştirmez veya aktif uçak sicil veritabanlarına erişim sağlamaz. Yalnızca yayımlanmış tahsis aralıkları tablosunu temel alarak statik bir çözümleme sunar.

Giriş Biçimleri ve Doğrulama Kuralları

Araç, girdi olarak tam olarak altı onaltılık karakterden oluşan 24 bitlik bir Mode S adresi kabul eder. Giriş sırasında kullanıcı kolaylığı sağlamak amacıyla belirli esneklikler sunulmuştur:

• Kabul Edilen Karakterler: 0–9 arasındaki rakamlar ve A–F arasındaki harfler girilebilir. Harf büyüklüğü önemsizdir (büyük/küçük harf duyarlılığı yoktur).
• İzin Verilen Biçimlendirmeler: Karakterler arasına boşluk veya kısa çizgi konulabilir. Ayrıca adresin başına isteğe bağlı olarak 0x öneki eklenebilir. Bu yardımcı karakterler girdi uzunluğu hesaplamasına dahil edilmez.

Girdi kurallarına uyulmaması durumunda araç şu hata mesajlarını gösterir:

• Giriş alanında onaltılık sistem dışı bir karakter kullanıldığında: Yalnızca 0–9 ve A–F onaltılık karakterlerini kullanın.
• İzin verilen boşluk, kısa çizgi veya 0x öneki hariç tutulduğunda girdi tam olarak altı haneden oluşmuyorsa: 24 bit Mode S adresi tam olarak altı onaltılık karakter olmalıdır.

Çözümleme Sonuçları ve Çıktılar

Araç, geçerli bir Mode S adresi girilip Adresi çöz butonuna basıldığında şu teknik parametreleri hesaplar ve listeler:

• Tahsis bloğu: ICAO tarafından o adres bloğuna atanan devlet, tescil makamı veya özel kategori. Eşleşme sonucunda şu kategorilerden biri görüntülenebilir:
  • Eşleşen ülke veya makam adı
  • ICAO geçici tahsis bloğu
  • ICAO özel kullanım bloğu
  • ‹region› bölgesi yedek bloğu
  • Gelecekte kullanım için ayrılmış
  • Bu tabloda yayımlanmış tahsis yok
  • Uçak adresi olarak tahsis edilemez
• Yayımlanmış aralık: Tahsis edilen bloğun başlangıç ve bitiş onaltılık adres aralığı.
• Bloktaki adres sayısı: Eşleşen blok içinde yer alan toplam adres miktarı.
• Blok içindeki konum: Girilen adresin, ait olduğu blok içerisindeki tam sayısal sırası.
• Sabit tahsis öneki: Bloğa atanmış olan ve değişmeyen ikili (binary) bit öneki.
• Tahsis edilebilir bitler: 24 bitlik adres yapısı içerisinde, münferit uçak atamaları için serbest bırakılmış değişken bit sayısı.

ICAO 24 Bit Tahsis Çerçevesi ve Sınırları

Dünya genelindeki Mode S adresleme şeması, ICAO tarafından yönetilen 24 bitlik bir ikili sayı sistemine dayanır. Bu matematiksel çerçeve, küresel ölçekte tam olarak 16.777.216 benzersiz adres kombinasyonu üretir. Ancak bu adreslerin tamamı uçaklara atanamaz.

Tahsis Edilemeyen Adresler ve Güvenlik Riskleri

Sistem mimarisi gereği, tamamı sıfırdan oluşan 000000 adresi ile tamamı birden oluşan FFFFFF adresi uçak adresi olarak tahsis edilemez. Bu iki değer düşüldüğünde, dünya genelinde kullanılabilir durumda tam olarak 16.777.214 adet tahsis edilebilir değer kalır.

Özellikle tamamı sıfır (000000) olan bir adresin hava trafiğinde tespit edilmesi, uçağın transponderinin yanlış yapılandırıldığının doğrudan bir göstergesidir. Bu durum, hava trafik kontrol sistemlerinde ve çarpışma önleyici sistemlerde ciddi teknik aksaklıklara yol açabileceğinden bakım personeli tarafından hızla düzeltilmelidir.

Sabit Önekler ve Blok Boyutları

ICAO, üye ülkelere ve bölgelere adres blokları dağıtırken sabit ikili önekler kullanır. Bir ülkeye atanan sabit bit öneki ne kadar uzunsa, o ülkeye kalan değişken (tahsis edilebilir) bit sayısı o kadar azalır ve dolayısıyla o ülkenin adres havuzu küçülür. Büyük sivil havacılık filolarına sahip ülkeler daha kısa sabit öneklere ve dolayısıyla daha geniş adres bloklarına sahiptir.

Statik Tahsis ile Dinamik Sicil Verileri Arasındaki Fark

Uçak Mode S Kodu Çözücü kullanırken elde edilen sonuçların sınırlarını bilmek önemlidir. Araç tarafından sağlanan başarılı bir blok eşleşmesi, yalnızca söz konusu adresin ICAO tarafından hangi tescil makamına tahsis edildiğini gösterir.

Bu durum şu nedenlerle uçağın güncel tescil durumunu kesin olarak kanıtlamaz:

1. Yanlış Yapılandırma: Transponder cihazları fiziksel olarak yanlış kodlanmış olabilir.
2. Mükerrer Kodlama: Aynı adres kodu hata sonucu birden fazla uçağa tanımlanmış olabilir.
3. Güncellenmemiş Kayıtlar: Bir uçak başka bir ülkeye satıldığında veya tescil değişikliği yapıldığında, transponder üzerindeki Mode S kodunun fiziksel olarak güncellenmesi gecikebilir veya unutulabilir.

Bu nedenle, elde edilen sonuçlar canlı bir uçuşu, kuyruk numarasını, uçak sahibini veya anlık konumu doğrulamak için kullanılamaz.

Gizlilik ve Veri İşleme

Bu araç ile yapılan tüm sorgulamalar tamamen kullanıcının yerel tarayıcısı üzerinde gerçekleştirilir. Girdiğiniz altı haneli Mode S adresleri hiçbir şekilde uzak sunuculara gönderilmez ve BroBroGo altyapısına yüklenmez. İşlemler tamamen cihazınızda yerel olarak tamamlanır.

Sıkça Sorulan Sorular

Bir ülke veya makamla eşleşmesi ne anlama gelir?

Yalnızca ICAO’nun bu adres bloğunu ilgili ülkeye veya tescil makamına tahsis ettiğini gösterir. Uçağın hâlâ orada tescilli olduğunu kanıtlamaz; transponder yanlış yapılandırılmış, adres yinelenmiş veya tescil değişikliğinden sonra güncellenmemiş olabilir.

Belirli bir uçağı veya uçuşu tanıyabilir mi?

Hayır. 24 bit adres uçak sicillerinde ayrıca aranabilir, ancak bu araç sicillere, işletmecilere veya canlı takip hizmetlerine bağlanmaz; yalnızca yayımlanmış tahsis aralığını açıklar.

000000 ve FFFFFF neden tahsis edilemez?

Küresel planda tamamı sıfır ve tamamı bir olan değerler çıkarıldığında tahsis edilebilir 16.777.214 değer bulunur. ICAO kılavuzu, tamamı sıfır bir adresin transponderin yanlış yapılandırıldığını gösterebileceğini de belirtir.