Het vergelijken en omrekenen van papiergewichten kan complex zijn door het gelijktijdige gebruik van verschillende meetsystemen. Waar Europa en het grootste deel van de wereld standaardiseren op het gramgewicht in gram per vierkante meter (g/m² of GSM), gebruikt de Amerikaanse markt ponden (lbs) die gekoppeld zijn aan specifieke papiersoorten (grades). Japan hanteert daarnaast een eigen systeem op basis van riemgewichten in kilogram.
De Paper Weight Converter lost deze complexiteit op door gewichten direct tussen al deze systemen om te rekenen. Elke berekening wordt direct in de browser van de gebruiker uitgevoerd. Er worden geen gegevens geüpload naar BroBroGo.
Hoe papiergewichten worden gemeten
Om te begrijpen waarom papiergewichten niet altijd direct vergelijkbaar zijn, is het belangrijk om te kijken naar de opzet van de verschillende systemen.
Gramgewicht (g/m²)
Het gramgewicht is de meest eenduidige maatstaf. Het meet de massa van exact één vierkante meter papier. Omdat het referentievlak (1 m²) altijd gelijk blijft, maakt het niet uit of het papier flinterdun briefpapier of zwaar karton betreft; een hoger getal betekent altijd een zwaarder papier.
Amerikaanse ponden (US basis weight)
Het Amerikaanse systeem meet het gewicht in ponden van een riem van 500 vellen die zijn gesneden op het zogenaamde basisformaat (basic size) van de betreffende papiersoort (grade). Omdat verschillende papiersoorten verschillende basisformaten hebben, is een direct vergelijking van ponden tussen twee soorten niet mogelijk zonder omrekening.
De zes belangrijkste Amerikaanse papiersoorten die door de tool worden ondersteund, hebben de volgende basisformaten:
- Bond: 17 × 22 in (431,8 × 558,8 mm)
- Text: 25 × 38 in (635 × 965,2 mm)
- Cover: 20 × 26 in (508 × 660,4 mm)
- Bristol: 22,5 × 28,5 in (571,5 × 723,9 mm)
- Index: 25,5 × 30,5 in (647,7 × 774,7 mm)
- Tag / Newsprint: 24 × 36 in (609,6 × 914,4 mm)
Doordat het basisformaat van Cover (20 × 26 in) veel kleiner is dan dat van Text (25 × 38 in), weegt een riem Cover-papier bij gelijke dikte veel minder dan een riem Text-papier. Dit verklaart waarom een vel van 80 lb Cover aanzienlijk zwaarder en dikker is dan een vel van 80 lb Text.
Japans riemgewicht
Het Japanse systeem is gebaseerd op het gewicht in kilogram van 1.000 vellen van een specifiek papierformaat. De vier standaarden binnen dit systeem zijn:
- Shiroku: 788 × 1091 mm
- Kiku: 636 × 939 mm
- A-ban: 625 × 880 mm
- B-ban: 765 × 1085 mm
In de Japanse papierhandel worden deze riemgewichten traditioneel afgerond op de dichtstbijzijnde halve kilogram. De Paper Weight Converter toont echter de exacte, onafgeronde waarde, waardoor er een verschil van maximaal 0,5 kg kan optreden met gedrukte handelstabellen.
De wiskundige formules achter de omrekening
De omrekening tussen alle systemen verloopt via een centrale formule waarin het gramgewicht (g/m²) als spil fungeert. De basisformule luidt:
g/m² = W ÷ (N × A)
Hierbij is:
- W: het gewicht van de referentievellen in gram.
- N: het aantal vellen in de referentiestapel.
- A: de oppervlakte van één referentivel in vierkante meters.
Omrekening van Amerikaanse ponden naar g/m²
Aangezien 1 lb exact gelijk is aan 453,59237 g en 1 in exact gelijk is aan 0,0254 m, kan de formule voor een Amerikaans basisformaat van w × h inch (waarbij N = 500) als volgt worden geschreven:
g/m² = lb × 1406,1392 ÷ (w × h)
Opmerking: In de grafische industrie wordt soms de afgeronde constante 1406,5 gebruikt, wat leidt tot een afwijking van 0,026% naar boven. De tool rekent met de exacte constante voor maximale precisie.
Omrekening van Japans riemgewicht naar g/m²
Omdat het Japanse gewicht al in kilogrammen is uitgedrukt en de stapel 1.000 vellen bevat, valt de factor 1.000 voor het aantal grammen weg tegen de factor 1.000 voor het aantal vellen. Voor een Japans formaat van w × h meter wordt de formule:
g/m² = kg ÷ (w × h)
Voorbeeldberekening
Als we 100 lb Cover willen omrekenen naar g/m², vullen we de waarden in. Het basisformaat van Cover is 20 × 26 inch, wat overeenkomt met een oppervlakte van 0,335483 m². De berekening onder het kopje De berekening toont dan:
100 lb × 453.59237 g ÷ (500 × 0.335483 m²) = 270.4 g/m²
Richtwaarden en equivalenten
Om de verhoudingen tussen de verschillende systemen te verduidelijken, volgen hier enkele veelvoorkomende equivalenten die als referentie kunnen dienen:
- 20 lb bond = 75,2 g/m²
- 80 lb text = 118,4 g/m²
- 65 lb cover = 175,8 g/m²
- 80 lb cover = 216,3 g/m²
- 100 lb cover = 270,4 g/m²
- 110 lb index = 198,9 g/m²
- 67 lb bristol = 146,9 g/m²
- 100 lb tag = 162,7 g/m²
- Shiroku 90 kg = 104,7 g/m²
Wanneer we één specifiek papiergewicht nemen, bijvoorbeeld 100 lb cover (270,4 g/m²), dan komt dit exact overeen met de volgende gewichten in de andere Amerikaanse systemen:
- 150 lb index
- 123 lb bristol
- 166 lb tag
- 183 lb text
- 72 lb bond
Werking en invoerlimieten van de tool
De Paper Weight Converter accepteert invoerwaarden tot een maximum van 100.000. Decimalen kunnen, afhankelijk van de lokale instelling van de gebruiker, met een punt of een komma worden ingevoerd.
Wanneer er gekozen wordt voor de optie Een door jou gedefinieerd vel, verschijnt het paneel Je eigen referentievel. Hier moeten de volgende parameters worden ingevoerd binnen de gestelde limieten:
- Breedte vel en Hoogte vel: tussen 1 mm en 5.000 mm (of 0,04 in en 197 in).
- Aantal gewogen vellen: een geheel getal tussen 1 en 100.000.
Foutmeldingen bij invoer
Bij onjuiste invoer toont de tool specifieke foutmeldingen:
- Bij niet-numerieke invoer: "Voer het gewicht in als een getal."
- Bij een waarde van nul of lager: "Het papiergewicht moet groter zijn dan nul."
- Bij een waarde boven de limiet: "Voer een gewicht in van maximaal 100.000."
- Bij een ongeldig handmatig formaat: "Elke zijde van je referentievel moet tussen 1 mm en 5.000 mm (0,04 in en 197 in) liggen."
- Bij een ongeldig aantal vellen: "Voer een geheel aantal vellen in tussen 1 en 100.000."
Statusmeldingen en bereik
Bij een succesvolle omrekening toont de statusregel de melding "Omgerekend via ‹grammage› g/m².". Drukwerkpapier en karton vallen normaal gesproken binnen een bereik van 10 tot 1000 g/m². Mocht een omrekening buiten deze grenzen vallen, dan geeft de tool de waarschuwing "‹grammage› g/m² valt buiten het bereik van 10–1000 g/m² dat normaal geldt voor drukwerkpapier en karton. De omrekening is nog steeds exact.". De omrekening wordt in dat geval nog steeds exact uitgevoerd en niet afgekapt of geweigerd.
Wat deze tool niet kan vertellen
Het is belangrijk om te weten dat gewicht en dikte (caliper) twee verschillende eigenschappen van papier zijn. Onder het kopje Wat deze tool je niet kan vertellen staat vermeld dat diktematen zoals points, mils of microns, evenals het aantal pagina's per inch, niet direct uit het gewicht kunnen worden afgeleid. Door verschillen in persing (kalandering) en coatings kan een vel papier met exact hetzelfde gramgewicht als een ander vel toch tot wel de helft dunner of dikker uitvallen. Deze gegevens moeten daarom altijd rechtstreeks uit de specificaties van de papierfabrikant worden gehaald.
Veelgestelde vragen (FAQ)
Waarom geeft één g/m²-waarde een ander pond-getal voor elke papiersoort?
Een Amerikaans pond-gewicht (pound rating) is het gewicht van 500 vellen gesneden op het basisformaat van die papiersoort (grade), en elke soort heeft zijn eigen basisformaat: text is 25 × 38 in, cover slechts 20 × 26 in. Een vel cover wordt gemeten over een veel kleiner oppervlak, waardoor hetzelfde papier als cover een veel lager pond-getal krijgt dan als text. Gramgewicht omzeilt dit omdat een vierkante meter in elke papiersoort een vierkante meter is.
Hoe weet ik welke papiersoort (grade) mijn papier is?
Het is de aanduiding die de leverancier naast het getal heeft gedrukt. “80 lb text” en “80 lb cover” zijn verschillende papiersoorten, en een losse “80 lb” is onduidelijk. Kopieer- en briefpapier is meestal bond, brochures en boekpagina's zijn text, visitekaartjes en mappen zijn cover, tabbladen zijn index, en verzendlabels en krantenpapier delen het basisformaat van 24 × 36 in.
Wat is een riemgewicht en hoe verhoudt dit zich tot g/m²?
Japanse fabrieken vermelden een riemgewicht: het gewicht in kilogram van 1.000 vellen bij een specifiek velformaat zoals Shiroku (788 × 1091 mm) of Kiku (636 × 939 mm). Dit is hetzelfde principe als een Amerikaans pond-gewicht, maar met een ander aantal vellen en formaat, waardoor deze converter er op dezelfde manier mee omgaat. In de handel wordt dit afgerond op de dichtstbijzijnde halve kilogram; de waarde hier is onafgerond.
Kan ik g/m² omrekenen naar dikte in points of microns?
Niet op basis van het gewicht alleen — de verhouding tussen de twee verschilt per papier. Lees de dikte (caliper) in points, mils of microns rechtstreeks van de specificaties van het papier, of gebruik het aantal pagina's per inch als je berekent hoe dik een boek wordt. Als je alleen een monster hebt, meet dan een stapel van 100 vellen met een micrometer en deel dit door 100.