Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA) စနစ်ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ချက်များကို စနစ်တကျ ချမှတ်ခြင်း
လူနေမှုဘဝ သို့မဟုတ် လုပ်ငန်းခွင်များတွင် ရွေးချယ်စရာ အများအပြားထဲမှ အကောင်းဆုံးတစ်ခုကို ရွေးချယ်ရသည့်အခါ စိတ်ခံစားချက် သို့မဟုတ် အပေါ်ယံအမြင်များကြောင့် မှားယွင်းသော ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမိတတ်ကြသည်။ Multi-Criteria Decision Analysis (MCDA) ခေါ် သတ်မှတ်ချက်စုံ ဆုံးဖြတ်ချက် ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း နည်းလမ်းသည် ရှုပ်ထွေးသော ရွေးချယ်မှုများကို စနစ်တကျ အကဲဖြတ်ရန် ကူညီပေးသည့် သိပ္ပံနည်းကျ ချဉ်းကပ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ဤနည်းလမ်းသည် ရွေးချယ်စရာတစ်ခုစီကို မိမိတို့ သတ်မှတ်ထားသော စံနှုန်းများ၊ အလေးပေးမှုများနှင့် နှိုင်းယှဉ်တွက်ချက်ပြီး အချက်အလက်အခြေပြု ဆုံးဖြတ်ချက်များ ချမှတ်နိုင်ရန် ကူညီပေးသည်။
ဆုံးဖြတ်ချက် မက်ထရစ် တည်ဆောက်ကိရိယာ အသုံးပြုနည်း
ဤ "ဆုံးဖြတ်ချက် မက်ထရစ် တည်ဆောက်ကိရိယာ" သည် သင့်စိတ်ထဲရှိ အပေးအယူလုပ်ရမှုများနှင့် ယူဆချက်များကို ကိန်းဂဏန်းများဖြင့် ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပေးသည့် အခမဲ့ အွန်လိုင်းကိရိယာတစ်ခု ဖြစ်သည်။ ကိရိယာကို အောက်ပါအဆင့်များအတိုင်း အသုံးပြုနိုင်သည် -
- သတ်မှတ်ချက် (Criteria) များ ထည့်သွင်းခြင်း - "သတ်မှတ်ချက် ထည့်ရန်" ခလုတ်ကို အသုံးပြု၍ အကဲဖြတ်မည့် စံနှုန်းများကို ထည့်သွင်းပါ။ အမည်မပေးပါက စနစ်က "သတ်မှတ်ချက် ‹n›" ဟု အလိုအလျောက် သတ်မှတ်ပေးမည် ဖြစ်သည်။
- ရွေးချယ်စရာ (Options) များ ထည့်သွင်းခြင်း - နှိုင်းယှဉ်လိုသော အရာများကို "ရွေးချယ်စရာ ထည့်ရန်" ခလုတ်ဖြင့် ထည့်သွင်းပါ။ အမည်မပေးပါက "ရွေးချယ်စရာ ‹n›" ဟု ပေါ်လာမည် ဖြစ်သည်။
- အလေးပေးမှု (Weights) များ သတ်မှတ်ခြင်း - သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုစီအတွက် မိမိဦးစားပေးလိုသော အဆင့်အလိုက် အလေးပေးမှု ကိန်းဂဏန်းများကို ထည့်သွင်းပါ။
- ရမှတ် (Scores) များ ပေးခြင်း - ရွေးချယ်စရာတစ်ခုစီအတွက် သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုချင်းစီအလိုက် ၁ မှ ၁၀ အတွင်း ရမှတ်များ ပေးပါ။
အလေးပေးမှုနှင့် ရမှတ်များ တွက်ချက်ခြင်းဆိုင်ရာ သင်္ချာသဘောတရား
ဤကိရိယာတွင် အလေးပေးမှုများကို တွက်ချက်ရာ၌ ကိန်းဂဏန်းများ၏ ပကတိတန်ဖိုးထက် ၎င်းတို့၏ အချိုးအစား (Ratios) ကသာ အဓိကကျသည်။ ဥပမာအားဖြင့် သတ်မှတ်ချက်လေးခုအတွက် အလေးပေးမှုများကို 5, 4, 3, 2 ဟု ပေးသည်ဖြစ်စေ၊ 50, 40, 30, 20 ဟု ပေးသည်ဖြစ်စေ ရလဒ်မှာ အတူတူပင် ဖြစ်သည်။ စနစ်သည် သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုစီ၏ အလေးပေးမှုကို စုစုပေါင်းအလေးပေးမှုဖြင့် စားပြီး အလေးပေးမှုဝေစု (Weight Share) ကို အလိုအလျောက် ရှာဖွေတွက်ချက်ပေးသည်။
အလေးပေးတွက်ချက်ထားသော ရမှတ် (Weighted Score) ကို တွက်ချက်ရာတွင် အောက်ပါပုံသေနည်းကို အသုံးပြုသည် -
Weighted Score = Σ (Score × Weight Share)
ရရှိလာသော စုစုပေါင်းရလဒ်ကို မူလပေးထားသော ရမှတ်များကဲ့သို့ပင် ၁ မှ ၁၀ စကေးဖြင့် ပြသပေးသည်။
စနစ်၏ စည်းမျဉ်းများနှင့် အမှားပြင်ဆင်ချက်များ
တိကျသော ရလဒ်များ ရရှိစေရန်အတွက် ကိရိယာတွင် အောက်ပါစည်းမျဉ်းများနှင့် ကန့်သတ်ချက်များကို ထည့်သွင်းထားသည် -
- ရမှတ် ကန့်သတ်ချက် - ရမှတ်များသည် ၁ မှ ၁၀ အတွင်းသာ ဖြစ်ရပါမည်။ အကယ်၍ သတ်မှတ်ချက်ဘောင်ပြင်ပရှိ ကိန်းဂဏန်းများကို ထည့်သွင်းပါက စနစ်က ၎င်းတို့ကို ဖယ်ထုတ်ထားမည်ဖြစ်ပြီး "ရမှတ်များသည် ၁ မှ ၁၀ အတွင်း ဖြစ်ရပါမည်။ သတ်မှတ်ချက်ဘောင်ပြင်ပရှိ အကွက်များကို စုစုပေါင်းရမှတ်များမှ ဖယ်ထုတ်ထားသည်။" ဟူသော အမှားသတိပေးချက်ကို ပြသမည် ဖြစ်သည်။
- အလေးပေးမှု ကန့်သတ်ချက် - အလေးပေးမှုများသည် သုည သို့မဟုတ် အပေါင်းကိန်းများသာ ဖြစ်ရမည်။ မမှန်ကန်သော တန်ဖိုးများ ထည့်သွင်းပါက "အလေးပေးမှုများသည် သုည သို့မဟုတ် အပေါင်းကိန်း ဖြစ်ရပါမည်။ မမှန်ကန်သော အလေးပေးမှုများကို ၀ ဟု သတ်မှတ်သည်။" ဟု ပြသမည် ဖြစ်သည်။ အကယ်၍ အလေးပေးမှုအားလုံးကို သုညဟု သတ်မှတ်ပါက "အဆင့်သတ်မှတ်ချက်ကို တွက်ချက်ရန် အနည်းဆုံး အလေးပေးမှုတစ်ခုကို ၀ ထက် ပို၍ သတ်မှတ်ပါ။" ဟူသော သတိပေးချက် ပေါ်လာမည် ဖြစ်သည်။
- အကွက်လွတ်များ - ရမှတ်ပေးရန် ကျန်ရှိနေသော အကွက်လွတ်များကို
0ဟုသာ သတ်မှတ်တွက်ချက်သည်။
အဆင့်သတ်မှတ်ချက် တည်ငြိမ်မှုနှင့် အကဲဆတ်မှု ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာခြင်း (Sensitivity Analysis)
ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချမှတ်ရာတွင် ရရှိလာသော ရလဒ်သည် မည်မျှ ခိုင်မာမှုရှိသည်ကို သိရှိရန် အရေးကြီးသည်။ ဤကိရိယာသည် ဦးဆောင်နေသော ရွေးချယ်စရာ၏ တည်ငြိမ်မှုကို အလိုအလျောက် တွက်ချက်ပေးသည် -
- ရွေးချယ်စရာတစ်ခုသာ ရမှတ်ပေးထားပါက "ဦးဆောင်မှု မည်မျှတည်ငြိမ်သည်ကို စမ်းသပ်ရန် ဒုတိယရွေးချယ်စရာတစ်ခုကို ရမှတ်ပေးပါ။" ဟု ပြသမည် ဖြစ်သည်။
- အဆင့်သတ်မှတ်ချက်သည် အလွန်ခိုင်မာပြီး အလေးပေးမှုတစ်ခုတည်း ပြောင်းလဲရုံဖြင့် ဦးဆောင်သူ မပြောင်းလဲနိုင်ပါက "အလေးပေးမှုတစ်ခုတည်း ပြောင်းလဲရုံဖြင့် ဦးဆောင်မှုကို မပြောင်းလဲနိုင်ပါ။" ဟု ဖော်ပြသည်။
- အလေးပေးမှု အနည်းငယ် ပြောင်းလဲရုံဖြင့် ဦးဆောင်သူ ပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါက စနစ်က "အကယ်၍ ‹criterion› သည် စုစုပေါင်းအလေးပေးမှု၏ ‹share› ထက် ကျော်လွန်သွားပါက ‹rival› က ဦးဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။" သို့မဟုတ် "အကယ်၍ ‹criterion› သည် စုစုပေါင်းအလေးပေးမှု၏ ‹share› အောက်သို့ ကျဆင်းသွားပါက ‹rival› က ဦးဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။" ဟု တိကျစွာ တွက်ချက်ပြသပေးသည်။
ကိုယ်ရေးအချက်အလက် လုံခြုံမှုနှင့် ဒေတာထိန်းသိမ်းမှု
ဤကိရိယာကို အသုံးပြုရာတွင် သင်ထည့်သွင်းလိုက်သော ရွေးချယ်စရာများ၊ သတ်မှတ်ချက်များ၊ အလေးပေးမှုများနှင့် ရမှတ်များအားလုံးသည် မည်သည့်ပြင်ပဆာဗာသို့မျှ ပေးပို့ခြင်းမရှိဘဲ သင့်စက်ပစ္စည်း၏ Browser Local Storage တွင်သာ လုံခြုံစွာ သိမ်းဆည်းထားသည်။ ထို့ကြောင့် အင်တာနက်စာမျက်နှာကို ပိတ်လိုက်သော်လည်း နောက်တစ်ကြိမ် ပြန်ဖွင့်သည့်အခါ သင်ရပ်တန့်ခဲ့သည့်နေရာမှ ပြန်လည်စတင်နိုင်သည်။ ဒေတာများကို လုံးဝဖျက်သိမ်းလိုပါက "ရှင်းလင်းရန်" ခလုတ်ကို နှိပ်နိုင်ပြီး၊ စနစ်က "မက်ထရစ်တစ်ခုလုံးကို ရှင်းလင်းမလား။ ၎င်းသည် ဤစက်ပစ္စည်းပေါ်တွင် သိမ်းဆည်းထားသော မိတ္တူကိုလည်း ဖယ်ရှားပါမည်။" ဟု အတည်ပြုချက် တောင်းခံမည် ဖြစ်သည်။
အမေးများသော မေးခွန်းများ (FAQ)
မေး - ဤကိရိယာက ကျွန်ုပ်အတွက် ဆုံးဖြတ်ပေးပါသလား။
ဖြေ - မဆုံးဖြတ်ပေးပါ။ ၎င်းသည် သင်ပေးထားသော ကိန်းဂဏန်းများကို ပေါင်းပေးရုံသာဖြစ်သဖြင့် အပေးအယူလုပ်ရမှုများကို မြင်သာစေသည်။ အကောင်းဆုံးရွေးချယ်စရာက မှားနေသလို ခံစားရပါက အလေးပေးမှု သို့မဟုတ် ရမှတ်တစ်ခုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ရန် အချက်ပြမှုတစ်ခုအဖြစ် မှတ်ယူပါ — မက်ထရစ်သည် ထိုယူဆချက်များကို ရှင်းလင်းစွာ ဖော်ပြပေးရုံသာဖြစ်ပြီး ဆုံးဖြတ်ချက်မချပေးပါ။
မေး - အလေးပေးတွက်ချက်ထားသော ရမှတ်ကို မည်သို့တွက်ချက်သနည်း။
ဖြေ - သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုစီ၏ အလေးပေးမှုကို စုစုပေါင်းအလေးပေးမှုဖြင့် စားခြင်းဖြစ်သောကြောင့် အချိုးအစားများကသာ အရေးကြီးပါသည် — အလေးပေးမှု 5, 4, 3, 2 သည် 50, 40, 30, 20 ကဲ့သို့ပင် အတူတူ အလုပ်လုပ်ပါသည်။ ရမှတ်တစ်ခုစီကို ၎င်း၏သတ်မှတ်ချက်ဝေစုဖြင့် မြှောက်ပြီး ရွေးချယ်စရာတစ်ခု၏ အလေးပေးတွက်ချက်ထားသော ရမှတ်သည် ရရှိလာသော စုစုပေါင်းရလဒ်ဖြစ်ကာ ၎င်းကို သင်ပေးထားသော ရမှတ်များကဲ့သို့ပင် 1–10 စကေးဖြင့် ပြသပေးပါသည်။
မေး - မက်ထရစ်ကို နောက်မှ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါသလား။
ဖြေ - ဟုတ်ကဲ့ — မက်ထရစ်ကို ဤဘရောက်ဆာ၏ local storage တွင် သိမ်းဆည်းထားသောကြောင့် စာမျက်နှာကို ပိတ်ပြီးနောက် သင်ရပ်တန့်ခဲ့သည့်နေရာမှ ပြန်လည်စတင်နိုင်ပါသည်။ ၎င်းကို ဖျက်ပစ်ရန် 'ရှင်းလင်းရန်' ကို သုံးပါ သို့မဟုတ် သင့်ဘရောက်ဆာ၏ ဆိုက်ဒေတာကို ရှင်းလင်းပါ။
မေး - တည်ငြိမ်မှု ဖတ်ရှုချက်က ဘာကို ဆိုလိုသနည်း။
ဖြေ - လက်ရှိဦးဆောင်နေသော ရွေးချယ်စရာအတွက် အခြားရွေးချယ်စရာတစ်ခုက ဦးဆောင်မှုမရယူမီ စုစုပေါင်းအလေးပေးမှု၏ သတ်မှတ်ချက်တစ်ခုဝေစုသည် မည်မျှအထိ ပြောင်းလဲရမည်ကို ပြသပေးသည်။ ပြောင်းလဲသွားမည့်အမှတ်သည် အလွန်ဝေးကွာနေပါက သို့မဟုတ် လုံးဝမရှိပါက အဆင့်သတ်မှတ်ချက်သည် ခိုင်မာမှုရှိသည်ဟု ဆိုလိုပြီး နီးကပ်နေပါက အလေးပေးမှုအပေါ် စိတ်ကူးအနည်းငယ် ပြောင်းလဲရုံဖြင့် အဖြေပြောင်းလဲသွားနိုင်သည်ဟု ဆိုလိုသည်။