Cileagraim go Clocha

Cad a dhéanann an leathanach seo?

Tiontaíonn an leathanach seo luach maise ó chileagraim (kg) go clocha (st). Cuireann tú isteach uimhir i gileagraim agus faigheann tú an meáchan coibhéiseach i gclocha, ag baint úsáide as an bhfachtóir tiontaithe idirnáisiúnta beacht. Is aonad impiriúil Briotanach í an chloch a úsáidtear go coitianta chun meáchan coirp an duine a chur in iúl, go háirithe in Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe. Ní dhéanann an leathanach ach treo amháin: ó chileagraim go clocha. Ní láimhseálann sé miondealú cloch-agus-punt (cosúil le 10 st 5 lb) – is uimhir dheachúil amháin a bhíonn sa toradh i gcónaí.

Cad a dhéanann an leathanach seo difriúil?

Is é an príomhghné a scarann an leathanach seo ó thiontairí eile ná an fachtóir beachta a úsáidtear: 1 kg = 0.157473044418 st. Tagann an fachtóir seo ón bpunt avoirdupois idirnáisiúnta, a shainmhínítear mar 0.45359237 kg go díreach ó 1959 i leith, agus ó shainmhíniú na cloiche mar 14 phunt. I bhfocail eile, is é an slabhra: 1 cloch = 14 punt, agus 1 punt = 0.45359237 kg. Mar thoradh air sin, is é an cóimheas seasta:

1 kg = 1 / (0.45359237 × 14) = 0.157473044418 … st

Agus an inbhéartach:

1 st = 0.45359237 × 14 = 6.35029318 kg

Ciallaíonn sé seo go bhfuil an tiontú líneach agus go díreach: output_st = input_kg × 0.157473044418. Níl aon ghaireáil nó slánú i gceist – úsáideann an uirlis an fachtóir iomlán go dtí an beachtas céanna leis an ionchur.

Murab ionann agus tiontuithe meatraigh-go-meatraigh nó meatraigh-go-punt, is aonad neamhdheachúil í an chloch. Is annamh a tháirgeann tiontú uimhir ghlan dheachúil a oireann d’úsáid laethúil. Mar shampla, is ionann 70 kg agus 11.023 st, ach is é 11 st 1 lb an gnáthbhealach le rá é i gcomhthéacs meáchan coirp. Ní dhéanann an leathanach seo an miondealú sin – is uimhir dheachúil amháin a thaispeántar.

Conas a oibríonn an tiontú?

Tá an tiontú an-simplí ó thaobh matamaitice. Ach ionchur a fháil i gileagraim, déantar é a iolrú faoin bhfachtóir 0.157473044418. Mar shampla:

• 0 kg → 0 × 0.157473044418 = 0 st
• 70 kg → 70 × 0.157473044418 = 11.02311310926 st (thart ar 11.02 st)
• 100 kg → 100 × 0.157473044418 = 15.7473044418 st

Ós rud é go leanann an fhoirmle an riail líneach, oibríonn sé le haon uimhir dheachúil nó shlán. Is féidir leat uimhreacha móra a iontráil gan teorainn; níl aon uasteorainn. Tá an inbhéartach chomh simplí céanna: le tiontú ar ais, iolraigh an líon clocha faoi 6.35029318.

Tabhair faoi deara nach ndéanann an leathanach aon slánú. Mar sin, má chuireann tú isteach 70.5 kg, gheobhaidh tú 11.102 st go beacht. Más mian leat an toradh a shlánú go dtí dhá ionad deachúla le haghaidh úsáide praiticiúla, is fút féin atá sé.

Stair na cloiche mar aonad tomhais

Téann stair na cloiche siar na cianta. Ba aonad trádála é a bhí éagsúil ó réigiún go réigiún ag brath ar an earra a bhí á thomhas – clocha olla, clocha feola, agus mar sin de. Go stairiúil, d’fhéadfadh cloch a bheith chomh héagsúil le 5 punt (i roinnt áiteanna) nó suas le 32 punt (i gcomhthéacsanna eile). Ach sa 19ú haois, tháinig caighdeánú i bhfeidhm, agus sa bhliain 1835, shocraigh Parlaimint na Breataine an chloch mar 14 phunt avoirdupois.

I 1959, tháinig an sainmhíniú idirnáisiúnta ar an bpunt i bhfeidhm, ag ceangal go díreach é leis an gcileagram: 1 lb = 0.45359237 kg. Dá bhrí sin, socraíodh an chloch go buan mar 6.35029318 kg. Is é seo an caighdeán atá á úsáid ag an leathanach seo.

San am atá caite, úsáidtear an chloch fós go coitianta in Éirinn agus sa Ríocht Aontaithe le haghaidh meáchan coirp, fiú tar éis don chóras meatrach a bheith tugtha isteach go hoifigiúil. Is annamh a úsáidtear í le haghaidh aon rud eile sa lá atá inniu ann – ní fheiceann tú meáchan bia nó ábhar tógála i gclocha go minic, ach ar roinnt margaí beostoic.

Samplaí coitianta de mheáchan coirp

Is é an úsáid is coitianta a bhaintear as an tiontú seo ná meáchan coirp a thiontú. Seo roinnt samplaí típiciúla:

Tugann an tríú colún an miondealú cloch-agus-punt, ach déanann an leathanach é sin go huathoibríoch. Chun é a ríomh de láimh, tóg an chuid dheachúil den toradh (m.sh., 0.023 st as 11.023 st) agus iolraigh faoi 14 le punt a fháil: 0.023 × 14 = 0.322 lb (thart ar 0.3 lb). I ndáiríre, le 70 kg, is é 11 st 1 lb go beacht é, mar is ionann 0.023109 st × 14 = 0.3235 lb, ach bíonn gá le beachtas níos airde.

I gcás daoine, is gnách go mbíonn meáchain idir 50 kg agus 120 kg, ach is féidir aon luach a thiontú.

Cásanna imeallacha agus réamhchúraimí

Cé go bhfuil an tiontú díreach, tá roinnt pointí le cuimhneamh orthu:

• Luachanna diúltacha: Ní hiondúil meáchan diúltach a thomhas, ach má chuireann tú uimhir dhiúltach isteach, gheobhaidh tú cloch dhiúltach ar ais. Oibríonn an fhoirmle do gach réaduimhir.
• Nialas: Tiontaíonn 0 kg go 0 st go díreach.
• Luachanna an-mhóra: Níl aon teorainn uachtarach. Mar shampla, 1,000 kg → 157.473 st. Ach coinnigh i gcuimhne go n-úsáidtear an chloch go hannamh do mheáchain mhóra; is minic a úsáidtear tonnaí (1,000 kg) ina ionad.
• Cruinneas an toraidh: Braitheann líon na n-ionad deachúil sa toradh ar an ionchur. Má chuireann tú isteach 2.5 kg, gheobhaidh tú 0.39368261045 st. Má chuireann tú isteach 2.50 kg, is ionann é.
• Míthuiscint choitianta: Creideann roinnt daoine go bhfuil an chloch cothrom le 6.35 kg go díreach, ach tá sé go díreach 6.35029318 kg. Is beag an difríocht, ach ag scála mór is féidir é a charnadh. Mar shampla, do 1,000 cloch, bhainfeadh an fíorluach 6.35029318 × 1000 = 6350.29318 kg, ach thabharfadh 6.35 × 1000 = 6350 kg – difríocht 0.293 kg.

Is é an leathanach seo an leathanach is fearr le húsáid nuair is gá duit tiontú beacht, gan slánú, idir cileagraim agus clocha. Ní dhéanann sé iarracht an toradh a shimpliú go cloch-agus-punt, rud a fhágann go bhfuil sé oiriúnach do ríomhanna eolaíochta nó innealtóireachta chomh maith le húsáid phearsanta.

Ceisteanna Coitianta

C: Cén fáth a bhfuil an oiread sin ionad deachúil sa fhachtóir? F: Tagann an fachtóir ó shainmhíniú beacht an phunt (0.45359237 kg) agus an chloch (14 punt). Nuair a roinntear 1 ar 6.35029318, faightear uimhir neamhchríochnaithe dheachúil. Úsáideann an leathanach an fachtóir iomlán le cruinneas a choinneáil.

C: An féidir liom meáchan i gclocha agus punt a fháil ón leathanach seo? F: Ní féidir. Ní thaispeánann an leathanach ach uimhir dheachúil amháin i gclocha. Chun clocha agus punt a fháil, ní mór duit an chuid dheachúil a iolrú faoi 14.

C: Cad é an difríocht idir an fachtóir seo agus tiontú a fhaightear ar líne eile? F: Úsáideann an leathanach seo an fachtóir caighdeánach idirnáisiúnta, a bhfuil bunús matamaiticiúil aige. D'fhéadfadh roinnt tiontairí eile fachtóir gaireáilte a úsáid (cosúil le 0.1575), rud a thugann toradh neamhchruinn do mheáchain mhóra.

C: An n-oibríonn sé le meáchain neamhchoitianta ar nós 1.2 kg? F: Oibríonn. Is uimhir dheachúil ar bith é an t-ionchur. Mar shampla, 1.2 kg × 0.157473044418 = 0.1889676533 st.

C: Cé a d'úsáidfeadh an leathanach seo? F: Daoine in Éirinn nó sa Ríocht Aontaithe a bhfuil a meáchan acu i gileagraim ach ar mian leo é a fheiceáil i gclocha. Chomh maith leis sin, gairmithe sláinte, cóitseálaithe aclaíochta, agus aon duine a dhéanann comparáid idir caighdeáin meáchain.

C: An bhfuil difríocht idir cloch na Breataine agus cloch Mheiriceá? F: Níl. Is aonad Briotanach é an chloch, agus tá sé sainithe mar 14 punt go hidirnáisiúnta. I Meiriceá, is annamh a úsáidtear an chloch, ach má úsáidtear í, is ionann í.